Duurzame herbestemming met respect voor het bestaande gebouw

In hartje Brussel, aan de rand van Molenbeek, kreeg een vergeten douanegebouw een verrassende nieuwe bestemming. Waar vroeger administratieve controles plaatsvonden, huizen vandaag het architectenbureau A2D Architects, samen met enkele appartementen en ateliers. Het resultaat is een bijzonder renovatieproject waarin respect voor het bestaande gebouw, circulair denken en biobased materialen centraal staan. Voor de thermische prestaties viel de keuze op PAVATEX, de houtwol-isolatie van Soprema.

Projectinfo:

Project: Nieuw architectenbureau, herbestemming oud douanegebouw

Locatie: Brussel

Betrokken partijen: A2D architects

Betrokken partners: Soprema

Terug naar de stad met een duidelijke visie

A2D Architects was al langer op zoek naar een nieuwe werkplek. De verhuis van Tervuren naar Brussel was geen toevallige keuze, zegt managing partner Philippe Brysse: “We geloven sterk in de stad. Voor ons was het belangrijk om niet alleen terug te keren, maar vooral om een plek te creëren waar wonen en werken elkaar versterken. We wilden vermijden om in een monofunctionele omgeving terecht te komen.”

Het gebouw, dat zich rond een gemeenschappelijke binnenkoer ontvouwt, bood precies die kans. Overdag genieten de medewerkers van de buitenruimte, ’s avonds en in het weekend wordt de plek gedeeld door de bewoners van de appartementen. Zo ontstaat niet alleen een dynamische maar ook sociaal gecontroleerde omgeving. “Je benut het volledige potentieel van het gebouw,” aldus Brysse.

Rennoveren zonder 'kapot te maken'

De grootste uitdaging was het gebouw te vernieuwen zonder het karakter ervan uit te wissen. A2D Architects koos bewust voor minimale ingrepen, vertrekkend vanuit de bestaande structuur.
“Het belangrijkste wat we geleerd hebben, is het gebouw lezen en aanvaarden voor wat het is,” vertelt Brysse. “We zijn niet vertrokken vanuit een programma, maar vanuit de plekken die het gebouw zelf aandraagt. Zo vermijd je dat je het bestaande volledig kapotrenoveert.”De charme van de oude bakstenen gevels bleef dan ook behouden. Het gebouw en zijn façade werd bouwtechnisch in orde gezet, waarbij een performant en dampopen isolatiesysteem noodzakelijk was.

Biobased en circulair project met houtwol als de logische keuze

Bij historische gebouwen zonder spouw is een ademende isolatielaag cruciaal. Daarom kwamen de architecten al snel uit bij PAVATEX-houtwol. “Houtwol was voor ons een belangrijke keuze,” legt Brysse uit. “Het materiaal is biobased, dampopen en respecteert het ademend karakter van het gebouw. Bovendien denken we ook circulair: we wilden een isolatie die je later eenvoudig kan demonteren en hergebruiken. Dat is perfect mogelijk met PAVATEX.”

Ook bij Soprema klinkt hetzelfde circulaire verhaal. Volgens Olivier Petit, Sales Manager Façade & Industry Belux bij Soprema, sluit dit project perfect aan bij de DNA van PAVATEX: “Pavatex is ideaal voor projecten die duurzaamheid en circulariteit hoog in het vaandel dragen. In onze fabriek in Golbey hanteren we een volledig circulair productieproces: alles start met resthout uit lokale zagerijen, en zelfs het eigen productieafval wordt opnieuw ingezet voor nieuwe platen.”

Daarnaast wordt het droogproces gevoed met energie van de naburige papierfabriek, waardoor het materiaal vrijwel CO₂-neutraal geproduceerd wordt. En ook op het einde van de levensduur blijft PAVATEX waardevol: de platen kunnen opnieuw worden verwerkt tot basismateriaal voor nieuwe isolatie. “Als groep zet Soprema sterk in op duurzaamheid,” vervolgt Petit. “We investeren continu in research & development zodat we partners in de bouwsector kunnen ondersteunen met oplossingen die niet alleen technisch maar ook ecologisch verantwoord zijn.”

Een voorbeeldproject voor toekomstgericht renoveren

De renovatie van het douanegebouw toont hoe erfgoed kan worden omgevormd tot een hedendaagse, duurzame plek zonder de ziel ervan te verliezen. Door te vertrekken vanuit het gebouw en te kiezen voor circulaire, biobased materialen zoals PAVATEX, bewijst A2D Architects dat renoveren niet synoniem hoeft te zijn met slopen en vervangen.